مى گوئيم : فرض تاثير اين جعل [ قرار دادن كيفر ] در تغيير سرنوشت اراده ، خود فرض اختيارى بودن اراده است . زيرا اگر اراده ، اختيارى نبود ، اين جعل كيفر در تغيير آن اثر گذار نمى شد . استدلال بر جبر با مبدأيت خداوند سبحان بخش دوم : مواردى كه از ناحيه ماوراى طبيعت بر جبر استدلال شده است : اول : در محل خود ثابت شده است كه خداوند آفريننده تمامى موجودات و مبدأ [ آفرينش ] همگان است و اثر بخشى در وجود جز او نيست . و از جمله اشياء افعال اختيارى ماست كه آفريده خداوند سبحان در ابداع و احداث است . خداوند مى فرمايد : ( او پروردگار شماست هيچ معبودى جز او نيست آفريننده هر چيزى است پس او را بپرستيد و او بر هر چيز نگاهبان است . ) « 1 » و مى فرمايد : ( و هر چيز را آفريد و او به هر چيز دانا است ) . « 2 » و فرمود : ( آگاه باشيد كه آفرينش و امر از آن اوست ، خداوند پروردگار جهانيان منزه و بلند مرتبه است ) « 3 » پس هر آنچه اسم شيئى بر آن صادق است - از جمله افعال اختيارى - آفريده خداوند و منسوب به اوست . مى گويم : همانگونه كه ميان تاثير علل و اسباب طبيعى در

--> ( 1 ) - سوره انعام آيه 102 . ( 2 ) - سوره انعام آيه 101 . ( 3 ) - سوره اعراف آيه 54 .